سرطان سینه؛ علائم، علل، مراحل، تشخیص و درمان
سرطان سینه یکی از شایعترین سرطانها در زنان است و اگرچه تشخیص آن میتواند نگرانی زیادی ایجاد کند، اما شناسایی بیماری در مراحل اولیه میتواند فرصت بیشتری برای انتخاب درمان مناسب و کنترل بیماری فراهم کند. سرطان سینه همیشه با یک توده مشخص یا درد همراه نیست و گاهی نخستین نشانه آن در تصویربرداریهای غربالگری دیده میشود؛ به همین دلیل آشنایی با علائم سرطان سینه، عوامل خطر، روشهای تشخیص و مراحل بیماری اهمیت زیادی دارد. در این مقاله بهطور کامل بررسی میکنیم سرطان سینه چیست، چه علائمی دارد، چه عواملی احتمال ابتلا را افزایش میدهند، چگونه تشخیص داده میشود، مراحل مختلف آن چیست و برای درمان سرطان سینه از چه روشهایی استفاده میشود.

سرطان سینه چیست؟
سرطان سینه به گروهی از بیماریها گفته میشود که در آن سلولهای بافت سینه بهصورت غیرطبیعی رشد و تکثیر میشوند. این رشد غیرطبیعی میتواند در بخشهای مختلف سینه از جمله مجاری شیری یا لوبولها آغاز شود.
در شرایط طبیعی، سلولها بر اساس نیاز بدن رشد کرده، تقسیم میشوند و در زمان مناسب از بین میروند. زمانی که تغییرات غیرطبیعی در سلولها ایجاد شود، این نظم ممکن است مختل شود و سلولها بدون کنترل به رشد خود ادامه دهند.
تجمع این سلولها میتواند باعث ایجاد توده شود و در صورت تهاجمی بودن بیماری، سلولهای سرطانی ممکن است به بافتهای اطراف یا غدد لنفاوی گسترش پیدا کنند. در مراحل پیشرفتهتر نیز امکان انتشار سرطان به اندامهای دورتر بدن وجود دارد که به آن متاستاز گفته میشود.
سرطان سینه یک بیماری واحد نیست و انواع مختلفی دارد. نوع سرطان، مرحله بیماری، گرید تومور و ویژگیهای مولکولی سلولهای سرطانی در انتخاب روش درمان نقش مهمی دارند.
علائم و نشانه های سرطان سینه
سرطان سینه در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامت مشخصی ایجاد نکند. به همین دلیل، انجام غربالگری مناسب در افراد واجد شرایط اهمیت دارد. با این حال، برخی تغییرات در سینه میتوانند نشانه یک مشکل جدی باشند و باید توسط پزشک بررسی شوند.
مهمترین علائم سرطان سینه عبارتاند از:
- ایجاد توده جدید در سینه
- احساس توده یا ضخیمشدگی در زیر بغل
- تغییر اندازه یا شکل سینه
- تورم بخشی یا تمام سینه
- تغییر ظاهر پوست سینه
- فرورفتگی یا چروک شدن پوست
- قرمزی یا تغییر رنگ پوست
- پوستهریزی یا تغییرات غیرطبیعی نوک سینه
- فرورفتگی جدید نوک سینه به داخل
- تغییر جهت یا شکل نوک سینه
- ترشح غیرطبیعی از نوک سینه، بهخصوص ترشح خونی
- درد یا حساسیت غیرمعمول و مداوم در سینه
وجود این علائم لزوماً به معنی سرطان سینه نیست و بسیاری از تغییرات پستان علت خوشخیم دارند. با این حال، هر تغییر جدید یا غیرطبیعی باید بررسی شود.
اگر برای تشخیص یا درمان سرطان سینه به دنبال پزشک متخصص هستید، دکتر معصومه صابریان، فوق تخصص بیماریهای خون و سرطان بزرگسالان، میتواند شما را در مسیر درمان همراهی کند. برای دریافت مشاوره و تعیین وقت، با شماره زیر تماس بگیرید.
آیا سرطان سینه همیشه با توده همراه است؟
خیر. سرطان سینه همیشه به شکل یک توده قابل لمس ظاهر نمیشود. بعضی از سرطانها در مراحل اولیه تنها در تصویربرداری قابل مشاهده هستند. از طرف دیگر، هر تودهای که در سینه احساس شود نیز سرطانی نیست. کیستها، تغییرات هورمونی و برخی بیماریهای خوشخیم پستان میتوانند باعث ایجاد توده شوند. بنابراین تشخیص علت توده تنها بر اساس لمس یا ظاهر آن امکانپذیر نیست و در صورت نیاز باید از روشهای تصویربرداری و نمونهبرداری استفاده شود.

علت سرطان سینه چیست؟
سرطان سینه در نتیجه ایجاد تغییرات غیرطبیعی در DNA سلولهای سینه ایجاد میشود. این تغییرات میتوانند باعث شوند سلولها بهصورت کنترلنشده رشد و تقسیم شوند.
در بیشتر موارد، نمیتوان یک علت مشخص و واحد برای ایجاد سرطان سینه پیدا کرد. عوامل مختلفی از جمله سن، سابقه خانوادگی، تغییرات ژنتیکی، عوامل هورمونی، سبک زندگی و برخی عوامل محیطی میتوانند در افزایش خطر ابتلا نقش داشته باشند.
به همین دلیل، وجود یک عامل خطر به معنی ابتلای قطعی به سرطان سینه نیست و حتی ممکن است فردی بدون داشتن عوامل خطر شناختهشده به این بیماری مبتلا شود.
عوامل خطر سرطان سینه
عوامل خطر سرطان سینه میتوانند احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش دهند، اما وجود یک یا چند عامل خطر به معنی ابتلای قطعی به سرطان نیست. برخی عوامل مانند سن و سابقه خانوادگی قابل تغییر نیستند، در حالی که با اصلاح بعضی عوامل مرتبط با سبک زندگی میتوان تا حدی خطر ابتلا را کاهش داد.
| عامل خطر | توضیحات |
|---|---|
| افزایش سن | خطر ابتلا به سرطان سینه با افزایش سن بیشتر میشود و سن یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر احتمال ابتلا است. |
| سابقه خانوادگی سرطان سینه | داشتن سابقه سرطان سینه در بستگان نزدیک مانند مادر، خواهر یا دختر میتواند احتمال ابتلا را افزایش دهد، بهخصوص اگر بیماری در سن پایین ایجاد شده باشد. |
| جهشهای ژنتیکی ارثی | برخی جهشهای ژنتیکی مانند BRCA1 و BRCA2 میتوانند خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهند. با این حال، همه موارد سرطان سینه منشأ ارثی ندارند. |
| سابقه قبلی سرطان سینه | افرادی که قبلاً به سرطان سینه مبتلا شدهاند، ممکن است در معرض خطر عود بیماری یا ایجاد سرطان جدید در سینه دیگر قرار داشته باشند. |
| برخی بیماریها و ضایعات پستان | بعضی ضایعات و تغییرات غیرسرطانی پستان که در بررسیهای پزشکی شناسایی میشوند، میتوانند احتمال ابتلا به سرطان سینه را در آینده افزایش دهند. |
| پرتودرمانی قفسه سینه در سنین پایین | افرادی که در سنین پایین برای درمان برخی بیماریها تحت پرتودرمانی ناحیه قفسه سینه قرار گرفتهاند، ممکن است در سالهای بعد با خطر بیشتری برای ابتلا مواجه شوند. |
| تراکم بالای بافت سینه | تراکم بالای بافت سینه میتواند با افزایش خطر سرطان سینه همراه باشد و همچنین ممکن است تشخیص برخی ضایعات را در ماموگرافی دشوارتر کند. |
| اضافه وزن و چاقی | اضافه وزن، بهخصوص پس از یائسگی، میتواند احتمال ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهد. |
| کمتحرکی | نداشتن فعالیت بدنی کافی با افزایش خطر برخی سرطانها از جمله سرطان سینه ارتباط دارد. فعالیت بدنی منظم میتواند به کاهش این خطر کمک کند. |
| مصرف الکل | مصرف الکل با افزایش خطر سرطان سینه ارتباط دارد و کاهش مصرف یا پرهیز از آن میتواند به کاهش این خطر کمک کند. |
| برخی عوامل هورمونی و باروری | عواملی مانند شروع قاعدگی در سن پایین، یائسگی در سن بالاتر و برخی شرایط مرتبط با مواجهه طولانیتر با هورمونهای جنسی میتوانند بر خطر ابتلا تأثیر بگذارند. |
علت سرطان سینه
انواع سرطان سینه
سرطان سینه انواع مختلفی دارد و شناخت نوع بیماری برای انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.
سرطان مجرایی درجا یا DCIS
سرطان مجرایی درجا یا DCIS زمانی ایجاد میشود که سلولهای غیرطبیعی در مجاری شیری قرار دارند اما هنوز به بافت اطراف تهاجم پیدا نکردهاند.
DCIS معمولاً بهعنوان مرحله صفر سرطان سینه شناخته میشود و در صورت تشخیص باید بر اساس شرایط بیمار تحت درمان و پیگیری قرار گیرد.
سرطان مجرایی مهاجم یا IDC
کارسینوم مجرایی مهاجم از مجاری شیری شروع میشود و از دیواره مجرا عبور کرده و به بافت اطراف سینه گسترش پیدا میکند.
این نوع یکی از شایعترین انواع سرطان مهاجم سینه است.
سرطان لوبولار مهاجم یا ILC
سرطان لوبولار مهاجم از لوبولهای سینه شروع میشود؛ لوبولها ساختارهایی هستند که وظیفه تولید شیر را بر عهده دارند.
این سرطان میتواند به بافت اطراف سینه و در صورت پیشرفت به سایر قسمتهای بدن گسترش پیدا کند.
سرطان التهابی سینه
سرطان التهابی نوعی نادر اما تهاجمی از سرطان سینه است که ممکن است باعث قرمزی، تورم، گرمی پوست و تغییر ظاهر سینه شود.
این نوع سرطان ممکن است بدون ایجاد یک توده مشخص نیز ظاهر شود و به همین دلیل تغییرات ناگهانی پوست سینه باید جدی گرفته شوند.
بیماری پاژه سینه
بیماری پاژه نوع نادری از سرطان سینه است که ناحیه نوک سینه و هاله اطراف آن را درگیر میکند.
پوستهریزی، قرمزی، خارش، سوزش یا تغییرات مداوم در نوک سینه میتواند از علائم آن باشد.
سرطان سهگانه منفی
سرطان سهگانه منفی نوعی از سرطان سینه است که سلولهای آن فاقد گیرندههای استروژن و پروژسترون هستند و پروتئین HER2 نیز در آنها بیش از حد بیان نمیشود.
از آنجا که این سرطان ویژگیهای مولکولی متفاوتی دارد، روش درمان آن نیز با برخی انواع دیگر سرطان سینه متفاوت است.
سرطان HER2 مثبت
در برخی سرطانهای سینه، پروتئین HER2 در سطح سلولهای سرطانی بیش از حد بیان میشود.
شناسایی HER2 اهمیت زیادی دارد، زیرا برای این نوع سرطان درمانهای هدفمند اختصاصی وجود دارد.
مراحل شیوع سرطان سینه
- مرحله اولیه یا مرحله 0 سرطان سینه غیر تهاجمی: در این مرحله بیماری در سینه به صورت موضعی منتشر می شود و در غدد لنفاوی نشانه ای از شیوع آن دیده نمی شود.
- مرحله I سرطان سینه : انداره سرطان فعلا در حدود 2 سانتی متر و یا حتی کمتر است.
- مرحله IIA سرطان سینه یا پستان: تومورهنوز کمتر از 2 سانتی متر است اما گره های لنفاوی را درگیر کرده است. در مواردی نیز در این مرحله اندازه تومور 5 سانتی متر است و گره های لنفاوی را درگیر نکرده است.
- مرحله IIB سرطان پستان :اندازه تومور بدون درگیری گره های لنفاوی 5 سانتی متر است.
- مرحله IIIA سرطان پستان :تومور در این مرحله بزرگتر از 5 سانتی متر و غذذ لنفاوی را درگیر کرده است و حتی در مواردی به نزدیکی استخوان قفسه سینه نیز گسترش یافته است.
- مرحله IIIB سرطان پستان : تومور در این مرحله از سرطان به پوست یا دیواره قفسه سینه سرایت کرده است.
- مرحله IIIC سرطان سینه یا پستان: تومور پیشرفته شده و غذه های لنفاوی را با بیشترین حد ممکن دگیر ساخته است.
- مرحله IV متاستاتیک : در این مرحله از سرطان، تومور به استخوان ها، ریه ها، کبد و … گسترش یافته است..
سرطان سینه ارثی
پزشکان معتقدند که پنج تا ده درصد سرطان سینه، مرتبط با تغییرات ژنی است که از طریق والدین به ارث می رسند. ژن های BRCA1 و BRCA2 در بروز سرطان سینه دخیل هستند.
در افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان سینه دارند، آزمایش خون به منظور بررسی تغییر و موتاسیون در ژن BRCA و یا سایر ژن هایی که از طریق والدین منتقل می شوند، انجام خواهد شد.
مراحل سرطان سینه
مرحله بندی سرطان سینه بر اساس میزان گسترش بیماری، وضعیت غدد لنفاوی و وجود یا عدم وجود متاستاز انجام میشود و در ارزیابی دقیقتر، ویژگیهایی مانند گرید و مشخصات زیستی تومور نیز اهمیت دارند.
| مرحله سرطان سینه | توضیحات |
|---|---|
| مرحله صفر (Stage 0) | سلولهای غیرطبیعی در محل اولیه خود قرار دارند و هنوز به بافتهای اطراف سینه تهاجم نکردهاند. DCIS یا سرطان مجرایی درجا، نمونهای از بیماری در این مرحله است. |
| مرحله اول (Stage 1) | سرطان در مراحل اولیه قرار دارد و معمولاً تومور اندازه کوچکی دارد. ممکن است تعداد محدودی از سلولهای سرطانی به غدد لنفاوی نزدیک رسیده باشند، اما بیماری گسترش گستردهای ندارد. |
| مرحله دوم (Stage 2) | در این مرحله ممکن است اندازه تومور بزرگتر باشد یا برخی غدد لنفاوی نزدیک سینه درگیر شده باشند. میزان درگیری غدد لنفاوی و اندازه تومور در تعیین زیرمرحله اهمیت دارد. |
| مرحله سوم (Stage 3) | سرطان سینه در این مرحله موضعی یا منطقهای پیشرفته محسوب میشود. تومور ممکن است به پوست یا دیواره قفسه سینه یا تعداد بیشتری از غدد لنفاوی اطراف گسترش پیدا کرده باشد، اما هنوز متاستاز دوردست وجود ندارد. |
| مرحله چهارم (Stage 4) | در این مرحله سرطان از سینه و غدد لنفاوی منطقهای فراتر رفته و به اندامهای دورتر بدن مانند استخوان، کبد، ریه یا مغز گسترش پیدا کرده است. به این وضعیت سرطان سینه متاستاتیک گفته میشود. |
ریسک فاکتورهای موثر در بروز سرطان سینه
- جنسیت. این سرطان در میان خانم ها شایع تر از آقایان می باشد
- بالا رفتن سن
- سابقه فردی ابتلا به اختلالات مربوط به سینه
- سابقه فردی ابتلا به سرطان سینه
- سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان سینه
- تماس با اشعه
- چاقی و اضافه وزن
- بارداری در سنین بالا
- مصرف بیش از حد مشروبات الکلی
آیا راهی برای پیشگیری از ابتلا به سرطان سینه وجود دارد؟
ایجاد تغییر در سبک زندگی، احتمال ابتلا به سرطان سینه را تا حد زیادی کاهش می دهد. مواردی از قبیل:
- مصرف مشروبات الکلی در حد متعادل
- ورزش کردن چند روز در طول هفته
- داشتن وزن بدنی متعادل
- داشتن رژیم غذایی متعادل و سالم. مصرف هر چه بیشتر میوه و سبزیجات تازه
- انجام تست های غربالگری مانند ماموگرافی و معاینه فیزیکی سینه
خانم هایی که بیشتر در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار دارند، حتما باید معاینه فیزیکی سینه را انجام دهند و در صورت احساس توده در سینه، به پزشک مراجعه کنند.
- وزن خود را کنترل کنید یعنی اگر اضافه وزن دارید وزن خود را کاهش دهید و پس از اینکه به وزن ایده آل خود رسید آن را حفظ کنید.چاقی و اضافه وزن بعد از یائسگی از عواملی می باشد که می تواند احتمال سرطان سینه را افزایش دهد.
- ورزش کنید.زیرا ورزش کردن می تواند خطر ابتلا به سرطان را کاهش دهد.
- از مشروبات الکلی استفاده نکنید. تحقیقات نشان داده است زنانی که بیش از یک بار نوشیدنی الکلی در روز استفاده می کنند بیشتر در خطر ابتلا به سرطان قرار دارند.
- شیردهی. سعی کنید به فرزند خون شیر بدهید چون دوران شیر دهی خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش می دهد.
- برای کاهش علائم یائسگی سعی کنید از پزشک خود بخواهید روشی غیر از هورمون درمانی را به شما پیشنهاد کند چون این روش خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهد.
- به طور مرتب و سالیانه غربالگری و ماموگرافی انجام دهید. تمامی خانم ها بعد از 40 سالگی باید سالی یک مرتبه ماموگرافی انجام دهند.
تشخیص سرطان سینه
روش درمان سرطان های مختلف در مراحل متفاوت از تمایز و گسترش آن, متفاوت است. درمان سرطان, یکی از مهم ترین چالش های حال حاضر پیش روی علم پزشکی می باشد و محققان بسیاری در سراسر جهان به دنبال یافتن درمان قطعی برای سرطان های مختلف هستند. خوشبختانه در این زمینه, پیشرفت های فراوانی حاصل شده است. در گذشته, متاسفانه افرادی که به سرطان های گرید پایین دچار بودند, به علت عدم تشخیص و درمان به موقع, می مردند. اما امروزه و با گسترش فناوری های تشخیصی و درمانی سرطان, مورتالیتی و موربیدیتی ناشی از سرطان به میزان قابل توجهی کاهش یافته است؛ در عوض امید به زندگی در افراد مبتلا به سرطان به میزان زیادی افزایش یافته است.
تست ها و روش هایی که به تشخیص سرطان سینه کمک می کنند، عبارتند از:
- معاینه فیزیکی و یافتن هر گونه توده غیر طبیعی
- ماموگرافی. تصویربرداری با اشعه ایکس از سینه را ماموگرافی می نامند. در صورت مشاهده هر گونه ناهنجاری در این تست، روش های تشخیصی بیشتری انجام خواهد شد.
- اولتراسوند. در این روش، امواج صوتی تصاویری از ساختارهای داخلی بدن را در اختیار پزشک قرار می دهد.
- برداشت بافت و نمونه برداری که بیوپسی نام دارد. در این روش، نمونه ای از بافت سینه گرفته و جهت بررسی های بیشتر به آزمایشگاه ارسال خواهد شد.
- MRI. در این روش که با استفاده از امواج رادیویی و مگنت انجام می شود، تصاویری از قسمت های داخلی سینه به دست خواهد آمد.
تشخیص زودهنگام سرطان سینه
بخش های سرطان سینه
همان طور که گفته شد سرطان سینه انواع مختلفی دارد و بسته به اینکه کدام سلول های پستان دچار این اختلال شده اند تقسیم بندی می شود. این سرطان ممکن است در جاهای مختلف سینه تشکیل شود بنابراین بهتر است در ابتدا با بخش های مختلف سینه آشنایی نسبی داشته باشیم.
پستان سه بخش کلی دارد:
- لوبول:غده هایی که شیر می سازند و بیشتر سرطان ها در این بخش دیده می شوند.
- مجرا:لوله هایی که شیر را به نوک سینه منتقل می کنند. بیشتر سرطان ها از این بخش آغاز می شوند.
- بافت همبند:بافت لیفی و بافت چربی که بخش های مختلف سینه را در بر گرفته و در کنارهم نگه می دارد.
سلول های سرطانی از طریق رگ های خونی و مسیر های لنفاوی می توانند به بیرون از سینه و در بدن گسترش یابند که به این حالت متاستاز می گویند..
سرطان های تهاجمی پستان ممکن است فرعی باشند مانند :
- کارسینوم آدنوکیستیک : بسیار شبیه به سلول هایی هستند که در بزاق وجود دارند.
- کارسینوم آدنواسکاس با گرید پایین: نوعی کارسینوم متاپلاستیک هستند به کندی رشد می کنند و با انواع دیگر سرطان اشتباه گرفته می شوند.
- کارسینوم مدولاری: این نوع سرطان نادر می باشد و دارای یک توده بسیار نرم است و بسیار شبیه به مدولا در مغز می باشد.
- کارسینوم مدسینوس: این نوع سرطان در حجمی از موسین (ماده لغزنده در سطح مخاط) دیده می شوند.
- کارسینوم پاپیلری: این نوع سرطان در خانم هایی دیده می شود که یائسه شده اند و دوان یائسگی را پشت سر می گذارند.
- سرطان التهابی: در سلول های التهابی و دررگ های لنفاوی پوست ایجاد می شوند.
- بیماری پاژه: این نوع بیماری در نوک پستان دیده می شود و به علت اینکه پوست اطراف نوک پستان نازک است به وجود می آید.
- تومور فیلودس سینه: این نوع تومور ها به شکل الگوی برگ هستند و به سرعت رشد می کنند.
- سرطان متاستاتیک: این نوع سرطان سینه به قسمت های دیگر بدن مانند مغز، استخوان ها و… سرایت و متاستاز می کنند.
آزمایشهای لازم بعد از تشخیص سرطان سینه
پس از تأیید سرطان، بررسی ویژگیهای سلولهای سرطانی برای انتخاب درمان اهمیت زیادی دارد. از جمله مواردی که ممکن است بررسی شوند عبارتاند از:
- گیرنده استروژن یا ER
- گیرنده پروژسترون یا PR
- وضعیت HER2
- گرید تومور
- برخی ویژگیهای ژنتیکی یا مولکولی
- در بعضی بیماران آزمایشهای چندژنی
نتایج این بررسیها به پزشک کمک میکنند مناسبترین ترکیب درمانی را برای بیمار انتخاب کند.

درمان سرطان سینه
درمان سرطان سینه برای همه بیماران یکسان نیست. نوع سرطان، مرحله بیماری، وضعیت گیرندههای هورمونی، HER2، ویژگیهای تومور و شرایط عمومی بیمار در انتخاب روش درمان نقش دارند.
ممکن است یک بیمار تنها به جراحی و پرتودرمانی نیاز داشته باشد، در حالی که بیمار دیگری به ترکیبی از جراحی، شیمیدرمانی، هورموندرمانی یا درمان هدفمند نیاز پیدا کند.
جراحی سرطان سینه
جراحی یکی از اصلیترین روشهای درمان سرطان سینه است.
لامپکتومی یا جراحی حفظ پستان
در لامپکتومی، تومور به همراه مقدار مشخصی از بافت سالم اطراف آن برداشته میشود و تلاش میشود بخش عمده سینه حفظ شود. در بسیاری از موارد، پس از جراحی حفظ پستان پرتودرمانی نیز انجام میشود.
ماستکتومی
در ماستکتومی، بافت سینه بهصورت کامل یا گسترده برداشته میشود. نوع ماستکتومی به شرایط بیمار، نوع سرطان، اندازه و محل تومور و سایر عوامل بستگی دارد. در صورت مناسب بودن شرایط، امکان بازسازی سینه پس از ماستکتومی نیز وجود دارد.
جراحی غدد لنفاوی
در برخی بیماران لازم است وضعیت غدد لنفاوی زیر بغل بررسی شود.
نمونهبرداری از غده لنفاوی نگهبان یکی از روشهایی است که میتواند برای بررسی احتمال گسترش سرطان به غدد لنفاوی مورد استفاده قرار گیرد.
شیمیدرمانی سرطان سینه
شیمیدرمانی با استفاده از داروهایی انجام میشود که سلولهای سرطانی را از بین میبرند یا رشد و تقسیم آنها را متوقف میکنند.
شیمیدرمانی ممکن است قبل از جراحی انجام شود تا اندازه تومور کاهش پیدا کند یا بعد از جراحی برای کاهش احتمال باقی ماندن سلولهای سرطانی مورد استفاده قرار گیرد.
البته همه بیماران مبتلا به سرطان سینه به شیمیدرمانی نیاز ندارند و تصمیمگیری درباره آن بر اساس ویژگیهای سرطان انجام میشود.
پرتودرمانی سرطان سینه
پرتودرمانی با استفاده از پرتوهای پرانرژی به از بین بردن سلولهای سرطانی یا جلوگیری از رشد آنها کمک میکند. پرتودرمانی در بسیاری از بیمارانی که تحت جراحی حفظ پستان قرار گرفتهاند استفاده میشود و در برخی بیماران پس از ماستکتومی نیز ممکن است ضروری باشد.
هورمون درمانی سرطان سینه
اگر سلولهای سرطانی دارای گیرندههای هورمونی مانند ER یا PR باشند، ممکن است هورموندرمانی بخشی از برنامه درمان باشد. داروهای هورمونی میتوانند اثر هورمونهای خاص بر سلولهای سرطانی را کاهش دهند یا مانع تحریک رشد آنها شوند. تاموکسیفن و مهارکنندههای آروماتاز از جمله داروهایی هستند که در شرایط مناسب برای درمان سرطانهای گیرنده هورمونی مثبت استفاده میشوند.
درمان هدفمند سرطان سینه
درمان هدفمند بر ویژگیهای مشخص سلولهای سرطانی تمرکز دارد. برای مثال، در سرطانهای HER2 مثبت میتوان از داروهای هدفمند ضد HER2 استفاده کرد. این روش درمانی بسته به ویژگیهای مولکولی سرطان ممکن است بهتنهایی یا همراه با سایر روشهای درمانی مورد استفاده قرار گیرد.
ایمونوتراپی سرطان سینه
ایمونوتراپی با استفاده از داروهایی انجام میشود که به سیستم ایمنی کمک میکنند سلولهای سرطانی را بهتر شناسایی و با آنها مقابله کند. این روش در برخی بیماران، بهخصوص در شرایط مشخصی از سرطان سهگانه منفی، میتواند بخشی از برنامه درمان باشد.

روش های دیگر درمان سرطان
پیش از هرچیز, تشخیص به موقع سرطان و مرحله ی آن, در ایجاد پاسخ مناسب نسبت به درمان سرطان بسیار موثر است. به صورتی که سرطان هایی همچون درگیری های دهانه ی رحم و سرویکس در زنان و یا سرطان پروستات در مردان, در صورتی که به موقع تشخیص داده شده باشند, می توانند با انجام درمان های موثر از بین رفته و فرد را به زندگی عادی برگردانند.
جدیدترین روش های درمان سرطان
برای درمان سرطان, روش های مختلفی وجود دارد. در سال های اخیر و با پیشرفت های صورت گرفته در زمینه ی تکنولوژی های پزشکی, پزشکان برای درمان سرطان با گزینه های درمانی متعددی روبه رو هستند. چند روش که به صورت مرسوم برای درمان افراد مبتلا به سرطان های مختلف کاربرد دارند شامل: شیمی درمانی, هورمون تراپی, ایمونوتراپی, رادیوتراپی, پیوند سلول های بنیادی, جراحی و هدف درمانی سلول های سرطانی, هستند.
یکی از جدیدترین روش های درمانی سرطان را با نام ایمونوتراپی می شناسیم. در این روش از مارکر های ایمنی یا تقویت سیستم ایمنی فرد, برای نابود سازی سلول های سرطانی استفاده خواهد شد. برخی روش های ایمونوتراپی شامل موارد زیر هستند:
- تقویت عملکرد سلول های T. در این روش ابتدا سلول های ایمنی T.CELL از توده ی تومورال جدا می شوند و جهت تعیین فعال ترین سلول مبارز با تومور مورد بررسی قرار می گیرند. پس از مشخص شدن سلول های اصلی مبارزه کننده با تومور, با استفاده از روش های متنوع ژنتیکی, تغییراتی در جهت قوی تر شدن عملکرد سلول هایT انجام شده و سپس آنها را از طریق تزریق وریدی وارد بدن فرد بیمار می کنند.
- تقویت نقاط وارسی در چرخه ی سلولی. گاهی به دنبال ایجاد اختلال در پروتئین هایی از جمله P53( یک عامل کنترل کننده ی چرخه ی سلولی) چرخه ی سلولی به صورت بی رویه و بدون توجه به سلامت سلول ها انجام می گیرد. در اینجا داروهایی جهت تقویت این بازرس های سلولی به فرد بیمار داده شده تا بتواند عملکرد از دست رفته ی خود را بازیابی کرده و از گسترش سلول های سرطانی پیشگیری کند. این روش برای درمان سرطان هایی همچون متاستاتیک ملانوما, سرطان ریه و کلیه, هوچکین لنفوما, کاربرد دارد.
آیا سرطان سینه قابل درمان است؟
قابلیت درمان سرطان سینه به عوامل مختلفی از جمله نوع سرطان، مرحله تشخیص، ویژگیهای سلولهای سرطانی، وضعیت عمومی بیمار و پاسخ به درمان بستگی دارد.
در بسیاری از موارد، تشخیص سرطان سینه در مراحل اولیه امکان درمان موفقیتآمیز بیماری را افزایش میدهد.
در سرطان متاستاتیک، هدف درمان معمولاً کنترل بیماری، کاهش علائم و حفظ کیفیت زندگی است. برخی بیماران میتوانند با درمانهای موجود برای مدت طولانی بیماری را کنترل کنند.
آیا میتوان از سرطان سینه پیشگیری کرد؟
هیچ روشی وجود ندارد که بتواند از تمام موارد سرطان سینه بهطور قطعی جلوگیری کند. برخی عوامل مانند سن و ژنتیک قابل تغییر نیستند.
با این حال، اصلاح برخی عوامل قابل تغییر میتواند به کاهش خطر ابتلا کمک کند.
حفظ وزن مناسب
حفظ وزن سالم، بهخصوص پس از یائسگی، میتواند به کاهش برخی عوامل خطر مرتبط با سرطان سینه کمک کند.
فعالیت بدنی منظم
ورزش و فعالیت بدنی منظم علاوه بر حفظ سلامت عمومی، با کاهش خطر برخی سرطانها از جمله سرطان سینه ارتباط دارد.
کاهش مصرف الکل
کاهش مصرف الکل یا پرهیز از آن میتواند یکی از اقدامات مؤثر برای کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه باشد.
داشتن رژیم غذایی متعادل
مصرف متعادل سبزیجات، میوهها، غلات کامل و منابع مناسب پروتئین و محدود کردن مصرف غذاهای بسیار فرآوریشده، بخشی از سبک زندگی سالم است.
هیچ ماده غذایی خاصی بهتنهایی نمیتواند از سرطان سینه جلوگیری کند.
توجه به سابقه خانوادگی
اگر سابقه سرطان سینه یا تخمدان در چند عضو خانواده وجود دارد یا بیماری در سن پایین تشخیص داده شده است، بهتر است درباره ارزیابی خطر و مشاوره ژنتیک با پزشک صحبت شود.
سرطان سینه بدون شک از ناگوارترین اتفاقات برای زنان است که باعث ایجاد ناامیدی و احساس ناراحتی در ایشان می شود، اما با ارائه روش هایی که توسط متخصص ارائه میشود، میتوان که نسبت به درمان آن اقدامات لازم را انجام داد. همچنین اگر سرطان سینه به صورت موروثی در خانواده دیده شود راه هایی برای پیشگیری از ابتلا به آن ارائه می گردد که در بسیاری از موارد به کمک خود فرد قابل انجام و کنترل می باشد. اصلاح سبک زندگی یکی از تکنیک هایی است که در پیشگیری از سرطان سینه مفید و موثر واقع می شود با تغییر سبک زندگی و حذف روش های ناسالم می توان تا ۷۵ درصد از ابتلا به سرطان سینه جلوگیری نمود.

سرطان سینه از چه سنی شروع می شود؟
حدود دو سوم افرادی که به سرطان سینه مبتلا می شوند بالای 55 سال هستند و در مابقی موارد سرطان سینه بین 35سال تا 55 سال دیده می شود. سرطان سینه در آقایان تنها در کمتر از یک درصد دیده می شود اما متاسفانه در خانم ها دومین سرطان شایع بعد از سرطان پوست می باشد و همچنین این نوع سرطان بسیار در بین خانم ها کشنده است و به طور متوسط از هر 8 زن یک نفر به این نوع سرطان مبتلا می شوند. پس اهمیت تشخیص، درمان و یا حتی پیشگیری از این نوع سرطان برای همگان واجب می باشد.
مبتلایان به سرطان سینه چند سال عمر می کنند؟
اگر سرطان سینه به موقع و در مراحل اولیه تشخیص داده شود تا حدود بسیار بالایی قابل درمان است و تقریبا تمام کسانی که به این نوع سرطان مبتلا شده اند حداقل 5 سال پس از تشخیص زندگی کرده اند. البته نوع درمان نیز می تواند بسیار تاثیرگذار باشد و سال های زندگی پس از بیماری را کنترل کند.
غربالگری سرطان سینه از چه سنی انجام میشود؟
غربالگری به معنی بررسی سرطان در افرادی است که هنوز علامتی ندارند. هدف اصلی غربالگری، شناسایی بیماری در مراحل زودتر است. برای زنان با خطر متوسط، توصیه USPSTF انجام ماموگرافی هر دو سال از ۴۰ تا ۷۴ سالگی است. این توصیه برای افرادی که در گروههای پرخطر مانند داشتن جهشهای ژنتیکی خاص، سابقه پرتودرمانی قفسه سینه در سن پایین یا سابقه شخصی سرطان سینه قرار دارند، به همان شکل قابل تعمیم نیست.
افراد پرخطر ممکن است به برنامه غربالگری متفاوت و گاهی روشهای تصویربرداری تکمیلی نیاز داشته باشند. بنابراین سن شروع و فاصله بین غربالگریها باید با توجه به سابقه خانوادگی، عوامل خطر و شرایط فردی تعیین شود.
خودآزمایی سینه چه نقشی دارد؟
شناخت ظاهر و حالت طبیعی سینهها میتواند به فرد کمک کند تغییرات جدید را زودتر متوجه شود. با این حال، خودآزمایی سینه جایگزین ماموگرافی یا برنامه غربالگری توصیه شده نیست. اگر توده جدید، تغییر پوست، تغییر نوک سینه یا ترشح غیرطبیعی مشاهده شد، بهتر است فرد برای بررسی پزشکی مراجعه کند.
چه زمانی باید برای علائم سینه به پزشک مراجعه کرد؟
اگر توده جدیدی در سینه یا زیر بغل احساس شود، تغییر قابل توجهی در اندازه یا شکل سینه ایجاد شود، پوست سینه فرورفته یا ضخیم شود، نوک سینه بهطور جدید به داخل کشیده شود یا ترشح غیرطبیعی بهخصوص ترشح خونی وجود داشته باشد، باید برای بررسی به پزشک مراجعه کرد. این علائم لزوما به معنی سرطان نیستند، اما بررسی علت آنها اهمیت دارد.
سرطان سینه در مردان
اگرچه سرطان سینه در مردان بسیار کمتر از زنان دیده میشود، اما امکان ابتلا وجود دارد. ایجاد توده در سینه یا زیر بغل، تغییر نوک سینه، تغییرات پوستی یا ترشح غیرطبیعی از نوک سینه در مردان نیز باید مورد بررسی پزشکی قرار گیرد.
سرطان سینه ارثی چیست؟
در بخشی از موارد سرطان سینه، تغییرات ژنتیکی ارثی میتوانند خطر ابتلا را افزایش دهند. BRCA1 و BRCA2 از مهمترین ژنهای شناختهشده در این زمینه هستند، اما ژنهای دیگری نیز میتوانند با افزایش خطر سرطان سینه ارتباط داشته باشند. اگر سابقه خانوادگی قابل توجهی از سرطان سینه یا تخمدان وجود داشته باشد، پزشک ممکن است مشاوره ژنتیک و در صورت لزوم آزمایش ژنتیکی را پیشنهاد کند.
آیا سرطان سینه عود میکند؟
در برخی افراد، سرطان سینه ممکن است پس از درمان دوباره ایجاد شود. عود میتواند در محل اولیه یا در قسمت دیگری از بدن اتفاق بیفتد. احتمال عود به عواملی مانند نوع سرطان، مرحله بیماری، ویژگیهای تومور و پاسخ به درمان بستگی دارد. به همین دلیل، پیگیری منظم پس از پایان درمان اهمیت زیادی دارد.
مراقبت بعد از درمان سرطان سینه
پایان جراحی، شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا سایر درمانها به معنی پایان مراقبت پزشکی نیست. بیمار باید طبق برنامه تعیینشده توسط پزشک برای معاینه و بررسیهای لازم مراجعه کند. همچنین مصرف منظم داروهای تجویزشده، توجه به علائم جدید، فعالیت بدنی مناسب، تغذیه متعادل و مراقبت از سلامت روان میتواند در دوره پس از درمان اهمیت داشته باشد.
جمع بندی
سرطان سینه بیماری پیچیدهای است که میتواند انواع و مراحل مختلفی داشته باشد و علائم آن در افراد مختلف متفاوت است. ایجاد توده، تغییر پوست یا نوک سینه، ترشح غیرطبیعی و تغییر اندازه یا شکل سینه از جمله مواردی هستند که باید مورد بررسی قرار گیرند، هرچند وجود این علائم بهتنهایی به معنی ابتلا به سرطان نیست. تشخیص سرطان سینه معمولاً با ترکیبی از معاینه، تصویربرداری و در صورت نیاز بیوپسی انجام میشود و پس از تشخیص، عواملی مانند نوع سرطان، مرحله بیماری، گرید و ویژگیهای مولکولی تومور در انتخاب درمان نقش دارند. جراحی، پرتودرمانی، شیمیدرمانی، هورموندرمانی، درمان هدفمند و ایمونوتراپی از مهمترین روشهای درمان سرطان سینه هستند و انتخاب آنها باید متناسب با شرایط هر بیمار انجام شود. توجه به علائم، انجام غربالگری متناسب با میزان خطر و مراجعه بهموقع به پزشک میتواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و مدیریت بهتر بیماری داشته باشد.

متخصص داخلی، فوق تخصص آنکولوژی و هماتولوژی
عضو انجمن انکولوژی ایران و اروپا
عضوانجمن خون و سرطان ايران
فوق تخصص بیماری های خون و سرطان بزرگسالان
