تاثیر شیمی درمانی بر درمان سرطان رحم

شیمی درمانی سرطان رحم یکی از روش‌هایی است که برای کنترل رشد سلول‌های سرطانی و کاهش گسترش بیماری مورد استفاده قرار می گیرد. این روش با استفاده از داروهایی انجام می شود که توانایی ورود به جریان خون را دارند و می توانند به سلول‌های آسیب‌دیده برسند. از آنجایی که سرطان رحم بسته به مرحله و نوع آن رفتار متفاوتی دارد، پزشکان از ترکیب‌هایی مختلف از داروها برای مدیریت بیماری استفاده می کنند.

در کنار آن، شیمی درمانی برای بیمارانی که سرطان به بخش‌های دیگر بدن رسیده نیز کاربرد دارد و می تواند روند رشد توده‌ها را کند کند. آشنایی با این روند برای بسیاری از افراد ضروری است، زیرا شناخت درست از روش درمان می تواند اضطراب و نگرانی‌ها را کمتر کند.

شیمی درمانی سرطان رحم چیست؟

شیمی درمانی (Chemotherapy) از روش‌های درمان و کنترل بیماری سرطان است. طی این روش از یک یا ترکیبی از داروهای خاص ضد سرطان سیتوتوکسیک (cytotoxic) برای کشتن یا کند کردن رشد سلول‌های سرطانی استفاده می‌گردد. این داروها وارد جریان خون گشته و در سراسر بدن توزیع می‌گردد.

باید توجه داشت شیمی درمانی تجویزی برای همه افراد مبتلا به سرطان رحم نیست. انتخاب این تکنیک درمانی توسط بهترین دکتر سرطان در تهران  به عوامل مختلفی وابسته است. از جمله شرایطی که از این درمان جهت کنترل سرطان رحم استفاده می‌گردد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. هنگامی که سرطان پس از جراحی یا پرتودرمانی عود می‌کند، برای کنترل سرطان و تسکین علائم می‌توان از شیمی درمانی استفاده نمود.
2. برای انواع خاصی از سرطان رحم که تهاجمی‌تر هستند.
3. در مواردی که سرطان به هورمون‌درمانی سرطان رحم پاسخ ندهد.
4. اگر سرطان در هنگام تشخیص اولیه به خارج از لگن گسترش یافته باشد، در درمان  این سرطان‌ها که فراتر از پوشش رحم (آندومتر) به سایر بافت‌ها و اندام‌ها سرایت یافته است نیز شیمی درمانی کاربرد دارد.
5. در طول پرتودرمانی یا پس از آن نیز ممکن است از شیمی درمانی استفاده شود.

فرم مشاوره رایگان با دکتر صابریان

انواع روش‌های شیمی درمانی در سرطان رحم کدامند؟

قبل از ارائه انواع روش، لازم است اشاره شود که شیمی درمانی می تواند به شکل‌های مختلف انجام شود و هر روش برای شرایط خاصی مناسب است. پزشک بر اساس مرحله سرطان و وضعیت بیمار، روش مناسب را انتخاب می کند.

1. شیمی درمانی سیستمیک
   دارو وارد جریان خون می شود و در سراسر بدن پخش می شود.
2. شیمی درمانی منطقه‌ای
   دارو به ناحیه خاصی از بدن تزریق می شود تا اثر مستقیم‌تری داشته باشد.
3. شیمی درمانی همراه با پرتودرمانی
   این روش برای بهبود اثر پرتودرمانی و کاهش پیشرفت بیماری استفاده می شود.

نحوه انجام شیمی درمانی سرطان رحم

پروسه درمان سرطان رحم باید تحت نظر تیم متخصصان و با رویکرد فردی طراحی گردد. به طوری که با ارزیابی دقیق شرایط بیمار، نوع بیماری و پیشرفت آن، مناسب‌ترین برنامه درمانی انتخاب و داروهای شیمی درمانی با دوز مشخص تعیین می‌گردد. روند این درمان به صورت دوره‌ای اجرا می‌گردد.

شیمی درمانی برای سرطان رحم به صورت سرپایی در کلینیک‌ها و بیمارستان‌ها انجام می‌شود و در موارد کمتری از افراد ممکن است نیاز به بستری شدن باشد. در ابتدا جلسه درمانی با تزریق دارو داخل ورید و یا خوراکی انجام می‌شود. شیمی درمانی داخل وریدی می‌تواند از طریق لوله نازک و باریک داخل ورید به نام کانتر انجام شود. 

داروهای شیمی درمانی ممکن است عوارض مختلفی در بدن افراد بروز ‎دهند، از این رو بعد از هر جلسه درمان یک یا چند هفته فاصله خواهد بود تا به بدن زمان کافی برای استراحت و بهبودی عوارض داده شود. به این دوره درمان و هفته‌های استراحت بعد از آن یک سیکل درمانی گفته می‌شود. هر دوره شیمی درمانی شامل چند سیکل است که طی چند ماه انجام می‌شود.

شیمی درمانی سرطان رحم چه مراحلی دارد؟

پیش از شرح مراحل، باید گفت که شیمی درمانی یک فرآیند فردی است و برای هر بیمار ممکن است متفاوت باشد. برنامه درمان بر اساس سطح سلامت، پاسخ بدن و مرحله بیماری تنظیم می شود.

1. ارزیابی کامل بیمار
   پزشک پیش از شروع درمان، آزمایش خون، تصویربرداری و معاینه کامل انجام می دهد.
2. انتخاب داروها
   ترکیب دارویی بر اساس نتایج و نوع سرطان مشخص می شود.
3. شروع جلسات درمانی
   داروها از طریق سرم یا در برخی موارد به شکل خوراکی تجویز می شوند.
4. پیگیری و ارزیابی بین جلسات
   وضعیت بدن بیمار در طول درمان بررسی می شود تا از اثربخشی داروها مطمئن شوند.
5. پایان دوره و ارزیابی نهایی
   پس از پایان دوره، آزمایش‌ها و تصویربرداری برای بررسی نتیجه انجام می شود.

داروهای مورد استفاده در شیمی درمانی سرطان رحم

از داروهای رایج در شیمی درمانی رحم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پاکلیتاکسل (Paclitaxel)
• کربوپلاتین (Carboplatin)
• دوکسوروبیسین (Doxorubicin) یا دوکسوروبیسین لیپوزومی (liposomal doxorubicin)
• سیس پلاتین (Cisplatin)
• ترکیب چند دارو مانند استفاده از کربوپلاتین و پاکلیتاکسل و یا ترکیب دارویی سیس پلاتین و دوکسوروبیسین

مزایای شیمی درمانی سرطان رحم

• موثر در بهبود و کنترل سرطان رحم
• موثر در پیشگیری از عود مجدد بیماری
• در ترکیب با سایر روش‌های درمانی مانند جراحی و پرتودرمانی می‌تواند اثرات درمانی را بهبود بخشد

شیمی درمانی سرطان رحم برای چه بیمارانی تجویز می شود؟

پیش از معرفی موارد، لازم است توضیح داده شود که تجویز این روش کاملا وابسته به مرحله سرطان، نوع سرطان دهانه رحم یا اندومتر و شرایط جسمی بیمار است. پزشکان بر اساس آزمایش‌ها و ارزیابی کامل، این روش را پیشنهاد می کنند.

موارد تجویز شیمی درمانی سرطان رحم

• زمانی که سرطان به بافت‌های اطراف گسترش پیدا کرده باشد
• بعد از جراحی برای کاهش احتمال بازگشت توده
• قبل از جراحی برای کوچک کردن توده‌ها
• در سرطان‌های پیشرفته که به دیگر اندام‌ها رسیده باشد
• زمانی که پرتودرمانی به تنهایی نتیجه مطلوب ندهد

این روش می تواند بسته به شرایط بیمار، در بازه‌های زمانی مختلف و با داروهای متفاوت تجویز شود.

چه داروهایی در شیمی درمانی سرطان رحم استفاده می شود؟

داروهای شیمی درمانی بسته به نوع سرطان و مرحله آن انتخاب می شوند. در ادامه قبل از ارائه موارد، توضیحی درباره ماهیت این داروها لازم است. داروهای شیمی درمانی از گروه‌های مختلف تشکیل شده‌اند. برخی از آنها روی DNA تاثیر می گذارند، برخی روند تقسیم سلول را متوقف می کنند و برخی سرعت تکثیر را کاهش می دهند.

داروهای رایج شیمی درمانی سرطان رحم

• سیس پلاتین
• پاکلیتاکسل
• کاربوپلاتین
• توپاکان
• دکسورابیسین

هر دارو ویژگی‌های خاصی دارد و پزشک بسته به نتایج آزمایش‌ها و وضعیت بیمار، ترکیب مناسب را انتخاب می کند.

در ادامه متنی از سایت خارجی درباره شیمی درمانی سرطان رحم آوردیم:

متن انگلیسی:
Chemotherapy for uterine cancer may be used alone or in combination with other treatments. It works through the bloodstream, which allows the medication to reach cancer cells that have spread beyond the uterus.

منبع:
cancer.gov

ترجمه:
شیمی درمانی برای سرطان رحم می تواند به تنهایی یا همراه با روش‌های دیگر استفاده شود. این روش از طریق جریان خون عمل می کند و امکان می دهد دارو به سلول‌های سرطانی که فراتر از رحم انتشار یافته‌اند برسد.

عوارض شیمی درمانی سرطان رحم چیست؟

با وجود اثرات چشمگیر این درمان در کنترل این بیماری، این روش عوارض جانبی مختلفی را در افراد در پی خواهد داشت. طی روند درمانی داروها ممکن است برخی از سلول‌های سالم بدن نیز از بین ببرند.  این عوارض به نوع و مقدار داروی مصرفی و واکنش بدن افراد بستگی دارد. از جمله این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تهوع و استفراغ
• از دست دادن اشتها
• زخم‌های دهان
• نوروپاتی و آسیب عصبی که می‌تواند منجر به بی‌حسی، سوزن سوزن شدن یا حتی درد در دست‌ها و پاها شود.
• ریزش مو
• کاهش شنوایی که از عوارض نادر برخی از داروهای شیمی درمانی است
• از دیگر پیامدهای احتمالی شیمی درمانی سرطان رحم آسیب به سلول‌های تولید کننده خون در مغز استخوان است.  کاهش گلبول‌های قرمز خون منجر به کم خونی، احساس خستگی و تنگی نفس می‌گردد. کاهش گلبول‌های سفید خود سبب افزایش خطر عفونت می‌گردد. کمبود پلاکت‌ها نیز سبب خونریزی و کبودی در آسیب‌های جزئی می‌گردد.
• آسیب قلبی: برخی داروهای شیمی درمانی مانند دوکسوروبیسین می‌توانند در دراز مدت به عضلات قلب آسیب بزنند. احتمال بروز آسیب قلبی با افزایش دوز مصرف دارو افزایش می‌یابد.
• آسیب کلیوی: سیس پلاتین می‌تواند عوارض کلیوی را در پی داشته باشد. از این رو قبل و بعد از پروسه شیمی درمانی مقداری زیادی مایعات درون وریدی به بیمار داده می‌شود تا عوارض این دارو کاهش یابد.

بیشتر عوارض شیمی درمانی موقت بوده و با مشورت با پزشک و انتخاب دارو متناسب با شرایط بیمار می‌تواند آن را کنترل نمود.

سوالات متداول درمان سرطان رحم با شیمی درمانی

نتیجه گیری

شیمی درمانی سرطان رحم یکی از مهم‌ترین روش‌های درمانی برای کنترل رشد سرطان و کاهش گسترش آن است. این روش می تواند قبل یا بعد از جراحی، یا همراه با پرتودرمانی استفاده شود و بسته به شرایط بیمار، نتایج متفاوتی ایجاد کند. آگاهی از مراحل، داروهای قابل استفاده، عوارض احتمالی و نقش این روش در درمان می تواند به فرد کمک کند تا روند درمان را با آرامش و شناخت بهتر دنبال کند. مشورت با پزشک متخصص و پایبندی به برنامه درمانی، از مهم‌ترین عوامل در بهبود کنترل بیماری است.